KRAJOBRAZ MINIMALNY Pawła Opalińskiego

Zapraszamy na otwarcie wystawy fotografii „Krajobraz minimalny” Pawła Opalińskiego, w piątek 20 lutego o godz. 18.00 do Galerii Muzeum Stanisława Staszica w Pile, przy ul. Browarnej 18. Ekspozycja prezentowana będzie do 22 marca 2015 roku.

KRAJOBRAZ MINIMALNY

„Sztuka zaczyna się tam, gdzie kończy się natura”  –  O. Wilde

Każdy ma swój pejzaż….. widok, powidok, realny czy nierealny, a może nie ma go wcale. Fotografia jest szybką metodą ustosunkowania się do świata, jest też zrozumiała dla mas. Posiada zdolność do nadawania znaczenia najbardziej prozaicznym obiektom. Przenika do różnych pokrewnych dziedzin, jak malarstwo, grafika itp.

Sztukę często obarcza się obowiązkiem komunikowania, wyrażania czegoś, interpretowania świata itd. Niektórzy twórcy szukają  „wielkich obrazów”, autor zadowolił się codziennością pejzażu – szeroko pojętego, gdzie nie ma upiększania rzeczywistości, gdyż jak pisał H. Stażewski: „Świat stworzony przez wyobraźnię, albo przez proces myślenia może być dla nas bardziej realny od świata postrzeganego jako rzeczywisty”.

Aby uzyskać jednorodność formalną, autor szuka form najprostszych, nie mitycznej Arkadii. Dla oglądającego wystawę może być to zapis „przemienności form roślinnych”, jak zauważa autor. Odbiór jednostkowy może być jednak różny. A może obcujemy z imitacją rzeczywistości, obserwując jej stwarzanie.

Dla mnie samego ta forma jest środkiem twórczym, stosowanym od dawna w innym znaczeniu (np. manekin – namiastka, imitacja człowieka, który odgrywa różne role). Opaliński kreując obrazy, ułomną materię podłoża, na swój sposób „przeżywa” ten krajobraz w wersji macro.

Może całkowicie oddać się grze z aparatem (wg Flussera), a powstałe zdjęcia są magią teoretycznego myślenia. Aparat cyfrowy jest tutaj narzędziem symulującym myśli. W trakcie wykonywania zdjęć autor wprowadza do aparatu własne ustalenia (krzywe modelujące, np. kontrast), które wpływają bezpośrednio na obraz końcowy. Rezygnuje z przedstawienia przedmiotów, a powstające figury i linie podporządkowane są ogólnej formie.

Obserwujemy powrót do form elementarnych (brak koloru), które redukowane są do minimum. W efekcie powstaje wręcz abstrakcja, która jest oddzielnym światem form. Niosącym też pewne treści. Duch i materia – ich zmagania są obecne w tych pracach.

„Im bardziej odchodzimy od form naturalnych, tym bardziej ujawnia się abstrakcja.” – W. Kandinsky

Monolog tych stylizowanych obrazów, odczarowanie wręcz krajobrazu, cechuje surowość i asceza. Powstałych form nie można jednak stosować w nadmiarze, aby nie stać się „więźniem własnych form”.

W. Benjamin twierdził, że dzieło sztuki traci swoją aurę. Nie do końca sprawdziła się ta wizja. Jesteśmy świadkami, że im częściej dzieło sztuki jest reprodukowane, tym jaśniej błyszczy jego aura. A poza tym – jak pisał dawno temu francuski poeta S. Mallarme:

„Wszystko na świecie istnieje po to, by trafić do fotografii”. – prof. Waldemar Jama

OD AUTORA

[…] Prace z cyklu „Krajobraz minimalny” w istocie nie są dla mnie pejzażami. Raczej pretekstami do myślenia o pejzażach. Lub imitacjami, które – odnosząc się do archetypu pejzażu – wywołują w mózgu odpowiednie projekcje i, co za tym idzie, emocje właściwe oglądaniu pejzaży.

Zajmując się od lat projektowaniem graficznym i prowadząc badania dotyczące wpływu grafiki na percepcję komunikatu wizualnego, sformułowałem teorię, że o emocjonalności obrazu decydują składniki elementarne („minimalne”): proporcje zawartości pionów i poziomów czy kształtów agresywnych i łagodnych. Trzy pionowe kreski – płaczesz, trzy długie poziomy – zasypiasz. Podobnie z krajobrazem: długi poziom i kilka krótkich pionów – mózg wysyła nam sygnał: „drzewa”; pozioma sinusoida – mózg podpowiada: „góry”.

W rzeczywistości większość prac to fotografowane z bliskiej odległości fragmenty kamieni lub ziemi. Czasem sypiący się i podrapany tynk na ścianie, pojedyncza gałąź, lub kępka trawy, które imitują np. rozległą panoramę lasu. Być może nasza przyszłość to takie właśnie imitacje – namiastka i pretekst do wspominania krajobrazu naturalnego, który zanika w zastraszającym tempie.

Paweł Opaliński

Paweł Opaliński – ur. 23.02.1967 r. w Kielcach. Absolwent Wydziału Grafiki i Malarstwa ASP w Łodzi – dyplom z wyróżnieniem w pracowni projektowania grafiki wydawniczej w 2003 r. Doktorat w łódzkiej ASP w 2011 r. Autor kampanii reklamowych i wielu projektów graficznych publikacji – w tym kilkunastu layoutów prasowych; ilustrator i fotografik. Członek ZPAF od 2008 r. Twórczość projektową i fotograficzną dzieli z pracą dydaktyczną. Od 2011 r. pracuje na stanowisku adiunkta na Wydziale Sztuk Pięknych i Projektowych WSINF w Łodzi, gdzie prowadzi autorską pracownię fotografii. W uczelniach artystycznych w Polsce prowadzi wykłady i prelekcje na temat projektowania i grafiki cyfrowej. W latach 2011-2014 wiceprezes Zarządu Okręgu Świętokrzyskiego ZPAF w Kielcach oraz członek Rady Artystycznej ZPAF w Warszawie.

Wystawy (wybór):

2009 r. – The 37th PSNY* International Salon of Color Photography 2009, (*The Photographic Society of New York), New York, USA (FIAP); – XXIX Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. J. Sunderlanda, Nowy Targ (FIAP).

2010 r. – International Photo Awards 2010 – Nowy Jork, USA; – XXX Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. J. Sunderlanda – Nowy Targ;  XVI Biennale Fotografii Górskiej – Jelenia Góra.

2011 r. – XXXI Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. Jana Sunderlanda – Nowy Targ.

2012 r. – XXXII Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. J. Sunderlanda – Nowy Targ;  XVII Biennale Fotografii Górskiej – Jelenia Góra.

2013 r. – XXXIII Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. Jana Sunderlanda – Nowy Targ; Doroczna wystawa Okręgu Świętokrzyskiego ZPAF – Kielce.

2014 r. – Kapitał Sztuki: wystawa środowisk plastycznych, BWA Kielce; Razem/osobno – BWA Busko-Zdrój; Mensch und Natur – International Digital Photo Awards – Leondig, Austria; Good Light – International Exhibition of Art Photography – National Library Gallery, Kragujevac, Serbia; XXXIII Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej im. J. Sunderlanda – Nowy Targ; Lines – International Photographic Art Exhibition – Gezira Art Center  (Modern Art Museum), Kair, Egipt; XVIII Biennale Fotografii Górskiej – Jelenia Góra; International Photo Awards 2014 – Nowy Jork, USA; 2nd Cairo International Art Exhibition – Modern Art Museum, Kair, Egipt; XVI Międzynarodowe Biennale Krajobrazu – BWA Kielce; 4th International Art Exhibition – Cultural Center CACAK, Belgrad, Serbia.

2015 r. – The Al-Thani Award for Photography 2015 – Doha, Qatar.

Wojciech Beszterda

krajobraz_minimalny10

krajobraz_minimalny16 krajobraz_minimalny11 krajobraz_minimalny12 krajobraz_minimalny13 krajobraz_minimalny14 krajobraz_minimalny15

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *