Kryminalny świat zbrodni i śledztw. Taka jest Kryminalna Piła

Za nami już dziewiąta edycja Festiwalu Kryminału „Kryminalna Piła” 2021. W tym roku  od  29 .9 do 2.10 można było uczestniczyć w pięciu spotkaniach autorskich, zobaczyć premierowy odcinek serialu „Układ”  oraz poznać autorów książek nominowanych do nagrody Kryminalnej Piły dla Najlepszej Polskiej Miejskiej Powieści Kryminalnej roku 2020. A to wszystko  miało miejsce w Regionalnym Centrum Kultury w Pile.

Nagroda Kryminalnej Piły dla Najlepszej Polskiej Miejskiej Powieści Kryminalnej roku 2020 dla Przemysława Żarskiego za powieść „Blizna”.

Laudacja:

Mapa lokalizacji wykorzystanych w polskich kryminałach staje się już bardzo gęsta, ale wciąż można znaleźć na niej miasta czy nawet regiony ledwie tknięte przez pisarzy. To przypadek chociażby Zagłębia Dąbrowskiego z Sosnowcem na czele. Przemysław Żarski zajął się Sosnowcem w trylogii kryminalnej, w skład której wchodzi powieść „Blizna”. Autor udatnie pokazał, że jest to miasto z niewątpliwym potencjałem, w którym można znaleźć naprawdę świetne, zaskakujące lokacje kryminalne, choć z drugiej strony miasto o trudnej urodzie. W wielu kryminałach przestrzeń miejska traktowana jest przez autorów jedynie jako niezbędne tło, służące temu, aby bohater mógł skręcić z jednej ulicy w drugą, przejechać przez konkretne skrzyżowanie albo zauważyć charakterystyczny dla danego miasta budynek. W trylogii Przemysława Żarskiego przestrzeń Sosnowca (wszystkie stawy i laski, kwartały gęstej zabudowy i znajdujące się w obrębie granic miasta pustkowia) została integralnie zespolona z kryminalnymi intrygami. Innymi słowy – Sosnowiec jest ni mniej, ni więcej jednym z bohaterów tych powieści.

Istotny jest również fakt, że Przemysław Żarski jest autorem, który ma oryginalny pomysł na własne pisanie kryminalne, który jest zauważalny niemal od debiutanckiej powieści, czyli inaczej rzecz ujmując – także ambicje, by nie powielać odbijanych z jednej sztancy historii o krwawych, najczęściej bezsensownych zbrodniach, w których liczy się jedynie szybkość akcji i ilość trupów. Przemysław Żarski dotyka przy okazji snucia kryminalnych intryg tematów trudnych, ważnych i poważnych, jak chociażby problemu samobójstw i kwestii oswajania – prawdę powiedziawszy niemalże nieoswajalnej – traumy po samobójczej śmierci osoby bliskiej. Z taką traumą zmaga się główny bohater powieści, komisarz Robert Kreft z sosnowickiej komendy, który będąc jeszcze dzieckiem, stał się świadkiem samobójczej śmierci matki. A do tego Przemysław Żarski używa polszczyzny – co naszym zdaniem należy obecnie podkreślać – solidnej, a nie jej wersji basic, do tego ma już wyrazistą, autorską sygnaturę stylu, co nie jest oczywiste w prozie kryminalnej, w której wielu pisarzy dąży do „przezroczystości stylu”.

Po zamknięciu trylogii sosnowieckiej Przemysław Żarski zapowiedział, że „wyprowadza” się z tego miasta. Trochę szkoda, ale liczymy na to, że kolejna lokalizacja w prozie kryminalnej Przemysława Żarskiego będzie równie nieoczywista i trafiona.

Wyróżnienie Komendanta Szkoły Policji w Pile nagrody Kryminalnej Piły dla Marka Stelara za powieść „Blizny”.

Wyróżnienie dyrektora Regionalnego Centrum Kultury w Pile nagrody Kryminalnej Piły dla Ryszarda Ćwirleja za powieść „Zaśpiewaj mi kołysankę”

Wyróżnienie Jury nagrody Kryminalnej Piły dla Jarosława Sokoła za powieść „Wyspa zero”.

(SE)
Foto: Regionalne Centrum Kultury