Naruszenie dóbr osobistych

Przez wiele lat wraz z moim mężem wspólnie prowadziliśmy działalność gospodarczą. Był to mały lokal gastronomiczny, a przez pewien czas mieliśmy także kawiarnię. Nasze drogi się jednak rozeszły, ja wróciłam w rodzinne strony i otworzyłam własną działalność. Niestety, w momencie, gdy pojawił się czas rozliczeń związanych z naszymi dawnymi interesami pojawił się pomiędzy nami duży konflikt i mnóstwo nieporozumień. Co gorsza, do naszego sporu dość bezpardonowo wtrąciła się obecna partnerka męża i atakuje mnie różnymi sms-ami, a także telefonami o różnych godzinach. Wiadomości, które kieruje do mnie z pewnością nie należą do eleganckich, są bardzo wulgarne i oskarża mnie w nich o działania, których nigdy się nie dopuściłam. Grozi mi również, że wkrótce zniszczy mój biznes i nie będę miała z czego żyć. Pod jednym z artykułów poświęconych mojej działalności już pojawiły się jej komentarze, które z pewnością nie mogą zostać uznane za pochlebne. Początkowo nie zamierzałam zwracać na to wszystko uwagi, ale obawiam się, że jeżeli nic nie zrobię to ta osoba pomyśli, że może posunąć się jeszcze dalej… – Alicja.

Zachowanie obecnej partnerki Pani byłego męża faktycznie może budzić Pani niepokój. Nie jest jednak tak, że nie grożą jej z tego tytułu żadne konsekwencje. Ta osoba za swoje działania może ponieść zarówno odpowiedzialność karną jak i cywilną. Można rozważyć czy w tej sytuacji doszło do popełnienia przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Wydaje się, że przesyłanie wiadomości sms i publikowanie wpisów w internecie zawierających obelżywe sformułowania wyczerpuje znamiona tego występku.

Analizując Pani przypadek trudno jest mieć wątpliwości, iż wspomniana osoba swoimi działaniami narusza również Pani dobra osobiste. Jak wskazuje art. 23 kodeksu cywilnego: „Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.”

Przepisy wskazują, że osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.

Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny – i jest to bardzo często jedyna metoda, aby zniechęcić naruszającego do dalszych działań.

Nie radziłabym Pani zaczynać od skierowania sprawy do sądu, ale najpierw warto spróbować spokojnie porozmawiać z partnerką byłego męża i wytłumaczyć jakie konsekwencję mogą jej grozić, jeżeli nie zaniecha dalszych działań. Kolejnym krokiem jest wysłanie pisma wzywającego do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych. Należy tam dokładnie opisać w jaki sposób naruszono Pani dobra osobiste i jakie zamierza Pani podjąć kroki w celu uzyskania ochrony. Jeżeli wyczerpie Pani możliwość ugodowego zakończenia sporu jedyną możliwością będzie skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Warto również przypomnieć, że jeżeli działania tej osoby narażą Panią na szkodę będzie mogła Pani również domagać się odszkodowania na zasadach ogólnych. Proszę także zadbać o zabezpieczenie dowodów w sprawie, które pozwolą wykazać, iż faktycznie doszło do naruszenia Pani dóbr osobistych.

Agnieszka Przeworek-Rataj
Radca Prawny

*Wszelkie materiały zamieszczone w niniejszym dziale mają jedynie charakter informacyjny i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie.