Przedawnienie roszczeń
Od kilku lat wraz z bratem prowadzimy niewielką firmę, którą przejęliśmy po rodzicach. Po czasie trochę zmodyfikowaliśmy naszą działalność, przenieśliśmy się w dużej mierze do sieci i wszystko się dość dobrze układa. Pewnie jednak jak większość firm borykamy się z nierzetelnymi zleceniodawcami lub po prostu klientami, którzy nie zawsze płacą za swoje usługi. Pojedyncze nieopłacone zlecenia nie stanowiły dla nas dużego problemu, ale ostatnio przyjrzeliśmy się sytuacji i stwierdziliśmy, że jeżeli niczego z tym nie zrobimy to stracimy całkiem sporo pieniędzy.
Próbowaliśmy dzwonić do kilku firm, które się nie wywiązały z umowy i nie zapłaciły, ale byliśmy zbywani. Koleżanka, która prowadzi podobną działalność mówi, że wiele długów naszych klientów mogło się już przedawnić i nie odzyskamy pieniędzy. Postanowiliśmy działać, ale czy są jakieś realne szanse na to, że odzyskamy nasze pieniądze? Karolina z ok. Piły.
Trudno jest oczywiście ocenić czy działania windykacyjne, proces sądowy, a w końcu egzekucja przyniosą oczekiwane efekty. Jednak warto na to spojrzeć z innej strony – jeżeli nie podejmą Państwo żadnych działań to raczej nikt z zobowiązanych do płatności nie zrobi tego dobrowolnie.
Zawsze zanim podejmiemy działania zmierzające do odzyskania swoich należności warto zweryfikować czy roszczenie nie jest przedawnione. Jak stanowią przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.
Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata – dlatego też ten okres roku jest bardzo intensywny, ponieważ to tzw. ostatni dzwonek dla wielu osób, które czekały z działaniami mającymi na celu odzyskanie swoich środków.
Przepisy przewidują wiele wyjątków od przedstawionych powyżej ogólnych terminów przedawnienia. Chociażby roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła. W tym czasie przedawniają się roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju. Dwuletni termin przedawnienia obowiązuje też dla roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy czy roszczeń prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych.
Oczywiście wierzyciel może żądać od dłużnika zapłaty przedawnionego długu, a nawet skierować sprawę do firmy windykacyjnej jednak w przypadku podniesienia skutecznego zarzutu przedawnienia w sądzie musi liczyć się z przegraniem sprawy sądowej.
Natomiast po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, a tylko w wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.
Natomiast Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia lub przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, jednak w praktyce jest to niezwykle rzadkie. Zachęcam do dokładnego zweryfikowania terminów płatności, a później do podjęcia niezwłocznych działań mających na celu odzyskanie należności.
Agnieszka Przeworek-Rataj
Radca Prawny
Wszelkie materiały zamieszczone w niniejszym dziale mają jedynie charakter informacyjny i nie mogą być traktowane jako porada prawna w żadnej konkretnej sprawie.
