Sejmik Województwa Wielkopolskiego chce chronić Wielkopolskie Rolnictwo przed MERCOSUR
Obrady 17. Sesji Sejmiku Województwa Wielkopolskiego zdominował temat umowy o wolnym handlu z państwami Ameryki Łacińskiej (MERCOSUR). Przygotowano specjalne stanowisko, które zostało zgłoszone do porządku obrad. Po długiej debacie Radni jednogłośnie przyjęli treść stanowiska. Udział w sesji i dyskusji wziął także Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak.
Podczas obrad 17. Sesji Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, 29 września Radni Klubów Polskiego Stronnictwa Ludowego, Platformy Obywatelskiej i Polski 2050 zgłosili do porządku obrad punkt poświęcony „Stanowisku Sejmiku Województwa Wielkopolskiego o potrzebie zmiany zapisów umowy o wolnym handlu z państwami Ameryki Łacińskiej (MERCOSUR) celem przekazania do Komisji Europejskiej”. Zaproponowana treść zapisów umowy budzi silne emocje oraz kontrowersje całego Polskiego i Europejskiego sektora rolniczego. Radni Sejmiku Województwa Wielkopolskiego widząc liczne zagrożenia dla sektora rolniczego w Regionie, wynikające z zapisów umowy, wystosowała treść specjalnego stanowiska wspierającego głos Polskiego Rządu, który sprzeciwia się jej finalizacji. Na specjalne zaproszenie Wicemarszałka Województwa Wielkopolskiego Krzysztofa Grabowskiego udział w Sesji wziął Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak.
– Sejmik Województwa Wielkopolskiego obserwuje niepojące działania Komisji Europejskiej prowadzące do pogorszenia sytuacji finansowej i opłacalności produkcji w całej Europie. Wielkopolska jest regionem silnie rolniczym o rozwiniętej produkcji oraz wysokiej jakości produkcji rolnej. W Wielkopolsce staramy się wszelkimi dostępnymi spodobani pokazać wspólne negatywne zdanie na temat umowy MERCOSUR oraz okazać wsparcie dla całego sektora rolniczego w tej sprawie. Stanowisko podkreśla nie tylko obawy ale wspiera także działania władz krajowych. To bardzo ważne by kwestii mającej wpływ zarówno na producentów jak i konsumentów mówić jednym głosem. Wielkopolscy Radni ze wszystkich klubów jednogłośnie poprali treść stanowiska co jest wyraźnym sygnałem dla Rządzących o znaczeniu realizacji tej umowy na nas wszystkich. – mówi Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego, Przewodniczący Wielkopolskiej Rady Rolniczej Krzysztof Grabowski.
Przyjęte stanowisko wyraźnie zaznacza szereg obaw o destabilizację rynku europejskiego i krajowego. Głównym zagrożeniem jest wprowadzenie bezcłowego kontyngentu na import wielu produktów spożywczych. Podkreśla, że przy bardzo wyspecjalizowanej produkcji rolnej na terenie UE dojdzie do spadku cen oraz zablokowania możliwości sprzedaży nadwyżek z produkcji. W stanowisku zaznaczono, że Polski sektor rolniczy to jeden z największych udziałowców eksportu produktów pochodzenia rolniczego poza swoje granice. Kolejnym z argumentów o konieczności zmiany zapisów umowy są różne podejścia i zapisy prawne w kwestii jakości produktów, dobrostanu zwierząt oraz ochrony środowiska i ograniczenia wpływu działalności rolnej na klimat. Europejscy rolnicy ponoszą znacznie wyższe koszty z tym związane, względem produkcji w krajach Ameryki Łacińskiej tym samym zmniejszając konkurencyjność miejscowej produkcji.
W sprawie stanowiska głos zabrał uczestniczący w sesji Wiceminister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak.
– Bardzo cieszy, że Polski Rząd ma wsparcie regionalnych samorządów i stoi na tym samym negatywnym stanowisku co do zapisów i założeń umowy z krajami MERCOSUR. Szczególnie ważny głos, który płynie z Wielkopolski. Województwa silnie rolniczego będącego jednym z największych i najbardziej rozwiniętych europejskich regionów o silnie ugruntowanej i dużej skali produkcji rolniczej.
Radni w stanowisku popierają stanowisko Polskiego Rządu i Prezydenta RP, apelują o uwzględnienie interesów polskich w tym wielkopolskich producentów żywności, a zwłaszcza o zachowanie równowagi w konkurencji regionów.
Bartosz Zalas
—————————————————————————————————————
Poniżej podjęte stanowisko w tej sprawie:
Stanowisko Sejmiku Województwa Wielkopolskiego o potrzebie zmiany zapisów umowy o wolnym handlu z państwami Ameryki Łacińskiej (MERCOSUR) celem przekazania do Komisji Europejskiej
Umowa Mercosur to kluczowy dokument handlowy pomiędzy Unią Europejską, a blokiem państw Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj), której celem jest stworzenie strefy wolnego handlu poprzez zniesienie barier taryfowych i pozataryfowych, liberalizację handlu usługami i inwestycjami, a także wzmocnienie współpracy w zakresie ochrony środowiska. Umowa została zatwierdzona przez Komisję Europejską w 2025 roku, co było błędem.
Polska jest znaczącym producentem i eksporterem żywności w Unii Europejskiej, plasując się w czołówce krajów UE pod względem wartości eksportu produktów rolnospożywczych, który w 2023 roku osiągnął 51,8 mld EUR. Kraj jest samowystarczalny żywnościowo i dysponuje dużą nadwyżką produkcji, opierając się na krajowych surowcach, takich jak zboża, mleko i mięso. Sektor spożywczy w Polsce charakteryzuje się rosnącymi obrotami firm i wysokim poziomem konkurencyjności, a jego siłę napędza rozwinięty przemysł przetwórczy i nowoczesne metody.
Główne kontrowersje budzi otwarcie unijnego rynku w obszarach specjalizacji unijnego rolnictwa, w szczególności produkcji zwierzęcej, które obecnie chronione są przez relatywnie wysokie cła. Umowa zakłada wprowadzenie bezcłowego kontyngentu na import drobiu (180 tys. ton) oraz kontyngentów o obniżonej stawce celnej w przypadku importu wołowiny (99 tys. ton) oraz wieprzowiny (26,5 tys. ton). Ponadto umowa przewiduje wprowadzenie bezcłowych kontyngentów m.in. na cukier (190 tys.), miód (45 tys. ton), sery (30 tys. ton), proszki mleczne (10 tys. ton), odżywki dla dzieci (5 tys. ton), ryż (45 tys. ton) oraz kukurydzę cukrową (1 tys. ton).
Pojawienie się taniego importu z krajów Mercosur będzie ograniczało możliwości krajów unijnych do lokowania swoich nadwyżek na rynku wspólnotowym. Wynika to z tego, że uwzględniając strukturę unijnego importu żywności, efekt zastępowania importu z innych poza unijnych kierunków będzie naszym zdaniem ograniczony. Na ogół na zwiększonej podaży tracić będą eksporterzy netto, a korzystać będą kraje, które są obecnie importerami netto w kategoriach objętych kontyngentami.
W przypadku drobiu skutki zwiększonej podaży odczują przede wszystkim kraje konkurujące głównie niską ceną, w szczególności Polska. Przewidziany w umowie kontyngent stanowi aż 17 proc. polskiej nadwyżki eksportowej w tej kategorii w ramach handlu wewnątrzunijnego.
Z kolei w przypadku wołowiny można spodziewać się zwiększonej podaży zarówno taniej wołowiny, jak i tej z segmentu premium. Tym samym efekt ten będzie odczuwalny zarówno przez Polskę, gdzie produkcja wołowiny nadal w dużym stopniu jest segmentem wtórnym względem produkcji mleczarskiej, jak i w krajach o dużym udziale bydła mięsnego w pogłowiu.
Popularnym argumentem przeciwko umowie z krajami Mercosur podnoszonym przez unijnych rolników są odmienne standardy produkcji żywności w UE i w krajach Mercosur. Podczas gdy artykuły rolno-spożywcze eksportowane przez kraje Mercosur do Unii
Europejskiej będą musiały spełniać rygorystyczne wymogi dotyczące bezpieczeństwa żywności, umowa w znacznym stopniu pomija pozostałe dwa obszary istotnie wpływające na konkurencyjność cenową, jakimi są dobrostan zwierząt czy zrównoważona produkcja rolna.
Unijni rolnicy, poza dostarczaniem bezpiecznej dla zdrowia żywności, muszą w ostatnich latach w coraz większym stopniu dostosowywać metody produkcji do rosnących wymogów związanych z ograniczeniem wpływu swojej działalności na klimat oraz dobrostanem zwierząt. W krajach Mercosur te regulacje są o wiele mniej rygorystyczne, co w istotny sposób osłabia konkurencyjność cenową unijnego rolnictwa względem rolnictwa w krajach Mercosur. W związku z powyższym obawy zgłaszane przez rolników są w ocenie Sejmiku Województwa Wielkopolskiego uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sejmik Województwa Wielkopolskiego w imieniu wielkopolskich rolników, ogrodników, sadowników oraz przedsiębiorców branży rolnospożywczej tym samym popierając stanowisko Polskiego Rządu i Prezydenta RP apeluje do Komisji Europejskiej o zmianę zapisów umowy o wolnym handlu z państwami Ameryki Łacińskiej (MERCOSUR). Wnosimy o uwzględnienie interesów polskich w tym wielkopolskich producentów żywności, a w szczególności o zapewnienie równej konkurencji dla regionów.
