Sejmikowe a b c … – o budżecie

krupka_mir_net
Budżet – co oznacza, każdy wie. Mamy z nim do czynienia w codziennym życiu. Wiemy, że budżetem należy tak gospodarować, aby starczało na zaplanowane wydatki. Bez względu na to, czy jest to budżet domowy, przedsiębiorstwa, miasta, powiatu, województwa, państwa, czy mały kieszonkowy.

Budżet dla każdej jednostki samorządu terytorialnego, w tym województwa samorządowego, jest podstawowym planem finansowym. Kwestie opracowania i uchwalania budżetu normuje ustawa o finansach publicznych. Budżet jest uchwalany na każdy rok kalendarzowy, w formie uchwały, przez radnych województwa.

Budżet tworzą wpływy (cash flow in +), wydatki (cash flow in -), przychody i rozchody.

Wpływy do budżetu są przeznaczane na realizację zadań i przedsięwzięć, które pozwalają osiągać cele służące zrównoważonemu rozwojowi województwa i wzrostowi jego konkurencyjności, a przez to polepszaniu warunków życia mieszkańców.

Budżet może być zrównoważony (gdy bilansują się wydatki z dochodami), może wykazywać deficyt (gdy wydatki są większe od dochodów) lub wykazywać nadwyżkę (gdy dochody są większe niż wydatki).

W tym miejscu trzeba sobie zadać pytanie: Jakim budżetem dysponuje Województwo Wielkopolskie, skąd pochodzą środki finansowe, czy jesteśmy zadłużeni – jeżeli tak, to jak duże mamy zadłużenie, jesteśmy deficytowi – czy nie?

Budżet na 2016 rok radni przyjęli w formie uchwały w grudniu 2015 roku. Po stronie dochodów zapisano środki finansowe w kwocie 1 048 mln zł, wydatków 1 133 mln zł, przychodów 121 mln zł i rozchodów 36 mln zł. Łatwo daje się zauważyć, że wydatki są większe od dochodów, czyli występuje deficyt budżetowy w kwocie – 85 mln zł. Zaplanowano pokryć go z emisji obligacji.

Priorytetem działań staje się i jest utrzymanie płynności finansowej samorządu województwa, racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi w zakresie realizacji zadań, i co niemniej ważne w latach 2014-2020, zapewnienie środków własnych na współfinansowanie projektów wykorzystujących fundusze z Unii Europejskiej. Dla Wielkopolski zapisano kwotę 2 450 mln euro (dla porównania: w latach 2007-2013 była to kwota 1 869 mln zł).

Deficyt budżetowy nie jest jednoznaczny z zadłużeniem województwa. Przewidujemy, że zadłużenie wyniesie 564 mln zł na koniec 2016 roku i będzie wzrastać do 2017 roku. W następnych latach ma się zmniejszać, aby w 2028 roku zejść do niezbędnego minimum.

Skąd pochodzą środki finansowe, z jakich źródeł, które tworzą dochody?

Najwięcej, 550 mln zł stanowią wpływy z udziału w podatkach PIT i CIT (od osób fizycznych i prawnych). Dlatego tak ważna jest liczba podmiotów gospodarczych i ich rozwój – coraz lepsza ich sytuacja finansowa i wzrost sprzedaży. W Wielkopolsce działa blisko 410 tysięcy podmiotów gospodarczych. Od sytuacji gospodarczej uzależnione jest ponad 52 % dochodów budżetowych. Wszelkie zmiany w systemie podatkowym, niepewność finansowa, kryzysy, upadłości przedsiębiorstw itd. mogą aktualną sytuację pogorszyć.

Drugim, pod względem wielkości źródłem dochodów budżetowych są dotacje celowe-ponad 383 mln zł (w tym 76 % to środki z UE, 23 % to środki z budżetu państwa i 0,9 % Fundusz Kolejowy).

Dochodem jest jeszcze subwencja ogólna 56 mln zł i inne dochody 59 mln zł ( m.in. wpływy z opłat za sprzedaż alkoholu, dochody z mienia itd.)

Na co wydamy te środki? Na zadania własne o charakterze wojewódzkim (regionalnym) oraz na zadania zlecone (o charakterze ogólnopaństwowym). Najwięcej, bo 534 mln zł wydamy na transport i łączność, 142 mln zł na ochronę zdrowia oraz pomoc społeczną i politykę społeczną, 123 mln zł na administrację,102 mln zł na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego ( m.in. na zabytki w Ujściu i Złotowie). Nieco mniej, bo 94 mln zł wydamy na rolnictwo i łowiectwo, 55 mln zł na oświatę i wychowanie oraz szkolnictwo wyższe i edukacyjną opiekę wychowawczą.

W 2016 roku ponad 534 mln zł przeznaczymy na infrastrukturę kolejową i drogową (m.in. zakup nowego taboru dla przewozów kolejowych 26 mln zł, na dotacje dla Przewozów Regionalnych i Kolei Wielkopolskich 130 mln zł). Na drogi publiczne wojewódzkie wydamy 293 mln zł, z tego na inwestycje 217 mln zł. Zwiększyliśmy znacznie wydatki na ochronę zdrowia –placówki służby zdrowia otrzymają blisko 67 mln zł, większość na inwestycje (w tym budowę ośrodka radioterapii w Pile). Dwadzieścia instytucji kultury otrzyma dotacje o łącznej wartości 95 mln zł. Na drogi dojazdowe do pól i zbiorniki wodne małej retencji wydamy 26 mln zł, Dla organizacji pożytku publicznego przeznaczyliśmy 15 mln zł dla spółek wodnych 2 mln zł.

Będą uruchamiane ORLIKI i inna baza sportowa dla młodzieży. Na promocję wydamy 7 mln zł, choć to zawsze budzi sprzeciw niektórych środowisk (dobrą promocją Wielkopolski będą obchody jubileuszu 1050- lecia Chrztu Polski). Będziemy współfinansować niektóre działania gmin i powiatów, np. wydarzenia kulturalne w Regionalnym Centrum Kultury w Pile, profilaktykę uzależnień dla młodzieży z ośrodków socjoterapii lub wychowawczych, m.in. w Krajence, Gołańczy i Rogoźnie.

Nie są to oczywiście wszystkie zadania, ale wymieniłam choćby niektóre, aby pokazać różnorodność potrzeb.

Budżet jest planowany ostrożnie. Jest on, co oczywiste, jawny i otwarty, podlega zmianom w ciągu roku. W przypadku nieodnotowanych wcześniej dochodów, np. z CIT i PIT za poprzedni rok, będą wprowadzone do budżetu na kolejne inwestycje lub dotacje dla jednostek wojewódzkich. Zakres rzeczowy będą także zwiększać oszczędności z przetargów. Niewykorzystane środki na utrzymanie dróg i mostów w okresie zimowym będą przeznaczane na inne potrzeby drogowe.

Możliwości ewentualnych dodatkowych wpływów do budżetu jest więcej. I oby tak się stało.

Wówczas wzrośnie liczba zadowolonych, a Województwo Wielkopolskie osiągnie jeszcze wyższą efektywność gospodarczą.

Mirosława Rutkowska-Krupka

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *